เก็บตก บันทึกประวัติศาสตร์ พิธีอภิเษก พระสังฆราชเปโตร สุพจน์ ฤกษ์สุจริต

🖼️เก็บตก บันทึกประวัติศาสตร์ พิธีอภิเษก พระสังฆราชเปโตร สุพจน์ ฤกษ์สุจริต

พระสังฆราชแห่งสังฆมณฑลเชียงใหม่ (2) การเดินทางสู่เชียงใหม่

✨1
ผมไม่ได้เห็นโปรแกรมเส้นทางการเดินทางของเณรใหญ่ที่มุ่งหน้าสู่เชียงใหม่ และเดินทางกลับลงมาแสงธรรม แต่เห็นจากภาพ ก็จะประมาณนี้ ที่พัก แวะ แสวงบุญ ในวัดของสังฆมณฑลนครสวรรค์ ผมเลยได้ไอเดีย เขียนเรื่องการเดินทางไป และกลับ ในจุดแวะต่าง ๆ ของสังฆมณฑลนครสวรรค์ และเชื่อมโยงเรื่องราวเกี่ยวเนื่อง กับสังฆมณฑลเชียงใหม่ กับการเดินทางของคุณพ่อนิโกลาส บุญเกิด กฤษบำรุง บุญราศีไทย พระสงฆ์ผู้น่าเคารพของเรา
🛣️เส้นทางคร่าว ๆ และจุดแวะจากภาพที่มองเห็นคือ ขาไปแวะที่ วัดพระนามกรเยซู บ้านแป้ง สิงห์บุรี , อาสนวิหารนักบุญอันนา นครสวรรค์ และพักค้างคืนที่ วัดเซนต์นิโกลาส พิษณุโลก ส่วนขากลับ แวะที่วัดนักบุญฟรังซิสเซเวียร์ ตาก (โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสเซเวียร์มัธโนทัย ตาก)

✨2
วัดพระนามกรเยซู บ้านแป้ง สิงห์บุรี … กลุ่มคริสตชนเกิดจากความคิดของคุณพ่ออธิการบ้านเณรที่อยากใช้วันหยุดพักผ่อนอย่างคุ้มค่า เรื่องน่าสนใจตอนหนึ่งของการเริ่มต้นวัดบ้านแป้ง คือการที่บรรดาเณรไม่ได้อยู่แต่ในบ้านเณร หรือเรียนเฉพาะในห้องเรียนเท่านั้น แต่ในช่วงปิดเทอม เดือนมกราคม ค.ศ. 1877 คุณพ่อรูสโซ อธิการบ้านเณรบางช้าง และคุณพ่อลอมบาร์ด เห็นว่าการพักผ่อนที่ดีที่สุดของเณร คือการพาพวกเขาออกเดินทางไปตามลำน้ำเจ้าพระยา เมื่อคณะเดินทางมาถึงเมืองพรหม หรือบ้านแป้งในเวลาต่อมา พวกเขาพบว่ามีครอบครัวสนใจความเชื่อและขอเข้าเป็นคริสตชน การเดินทางของเณรในช่วงปิดเทอมครั้งนั้น จึงไม่ใช่เพียงกิจกรรมพักผ่อน แต่กลายเป็นจุดเริ่มต้นของงานแพร่ธรรมที่บ้านแป้ง และนำไปสู่การปักกางเขน ตั้งกลุ่มคริสตชน ของคุณพ่อลอมบาร์ดใน ค.ศ. 1877 … กลุ่มคริสตชนจึงเกิดขึ้นจาก คุณพ่อและบรรดาเณร
มิชชันนารีในสมัยก่อนมองเห็ว่าที่จะขึ้นไปแพร่ธรรมเชียงใหม่ได้ จะต้องสำรวจแม่น้ำขึ้นไป และตั้งจุดแพร่ธรรมเป็นขึ้นไปเรื่อย ๆ จึงเริ่มสำรวจแม่น้ำ ตั้งแต่อยุธยาขึ้นมา ผ่านบ้านแป้ง ปากน้ำโพ พิษณุโลก และขึ้นไปเชียงใหม่
เกี่ยวกับพ่อนิโกลาส บุญเกิด … ลุงมักนา ยวงอัครเรศ เล่าด้วยความภาคภูมิใจว่า คุณพ่อนิโกลาสเคยมาฉลองวัดบ้านแป้ง “ตอนนั้นผมอายุ 10 ขวบ เธอก็บอกว่า พ่ออยากข้ามไปฝั่งโน้น ที่วัดพุทธ มีเรือไหม ผมก็บอกว่า ผมไม่มี แต่เพื่อนผมมี ชื่อไอ้รอง แล้วผมก็พาเธอนั่งเรือข้ามฟากไปฝั่งโน้น ไปหาอาจารย์เฮง ที่วัดพุทธาราม ฝั่งตรงข้ามวัดบ้านแป้ง” “พ่อนิโกลาส พูดภาษาบาลีกับพระ สนทนาธรรม และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับอาจารย์เฮง วัดพุทธาราม” ผมยิ้มตาม ก่อนจะพูดกับลุงมักนาว่า “นี่ลุงมักนาก็ลงเรือลำเดียวกับบุญราศีนี่ครับ” ประโยคนี้ตอนแรกเหมือนเป็นคำพูดเล่น ๆ แต่เมื่อคิดอีกที มันกลับไม่ใช่เรื่องเล็กเลย เด็กชายอายุ 10 ขวบคนหนึ่ง นั่งเรือข้ามฟากไปกับพระสงฆ์องค์หนึ่ง วันนั้นอาจเป็นเพียงการพาพ่อข้ามแม่น้ำ แต่ในวันนี้ เมื่อมองย้อนกลับไป นั่นคือการได้ลงเรือลำเดียวกับบุญราศีของพระศาสนจักรไทย บางที ประวัติศาสตร์ไม่ได้มาในรูปแบบที่ยิ่งใหญ่เสมอไป บางครั้งประวัติศาสตร์มาในรูปของเรือเล็ก ๆ ลำหนึ่ง แม่น้ำสายหนึ่ง เด็กชายคนหนึ่ง พระสงฆ์คนหนึ่ง และความทรงจำที่ถูกเก็บไว้ในหัวใจของลูกหลานเป็นเวลายาวนาน

✨2
อาสนวิหารนักบุญอันนา นครสวรรค์ … อาสนวิหารที่มีเป็นศาสนนามนักบุญแห่งเดียวในประเทศไทย .. ชุมชนคริสตชนปากน้ำโพเริ่มจากคริสตชนเชื้อสายญวนที่ย้ายมาตั้งหลักทำมาหากินบริเวณลำน้ำเจ้าพระยา
ค.ศ. 1878 พระสังฆราชหลุยส์ เวย์ ให้คุณพ่อแก็นตริก เจ้าอาวาสวัดบ้านแป้ง มาเยี่ยมคริสตชนที่ปากน้ำโพเป็นครั้งแรก ค.ศ. 1890 รายงานมิสซังกล่าวถึงกลุ่มคริสตชนที่ปากน้ำโพ บนเกาะใต้จุดบรรจบของแม่น้ำปิงและน่าน ซึ่งเป็นกลุ่มสำคัญทางเหนือของนครสวรรค์ ค.ศ. 1894 คุณพ่อแก็นตริกซื้อที่ดินริมต้นแม่น้ำเจ้าพระยา ต่อมาถูกกระแสน้ำตัดจนกลายเป็น “เกาะญวน” ค.ศ. 1895 ท่านสร้างวัดน้อยและโรงเรียน 2 หลังบนเกาะญวน ทั้งหมดทำด้วยไม้ เป็นรากฐานของวัดนักบุญอันนา ต่อมาเกาะญวนถูกน้ำกัดเซาะและค่อย ๆ พัดหายไป ทำให้ชุมชนไม่อาจอยู่ที่เดิมได้อย่างมั่นคง ค.ศ. 1945 สมัยคุณพ่อเทโอฟาน หลง มีเฟื่องศาสตร์ วัดยังอยู่ที่เกาะญวน แต่ทรุดโทรมมากเพราะน้ำกัดเซาะตลิ่งทุกปี คุณพ่อและคริสตชนจึงย้ายวัดขึ้นฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณตำบลบางปลอง แต่ก็ยังถูกน้ำเซาะอีก ที่สุดจึงย้ายมายังที่ดินปัจจุบัน ประมาณ 40 ไร่เศษ โดยซื้อมาบ้างและมีชาวบ้านถวายบ้าง วัดหลังใหม่สร้างจากไม้ที่รื้อจากวัดเดิมบนเกาะญวน เป็นการย้ายทั้งอาคาร ความทรงจำ และชุมชนความเชื่อมาสู่ที่ตั้งปัจจุบันของอาสนวิหารนักบุญอันนา นครสวรรค์

✨3
วัดเซนต์นิโกลาส พิษณุโลก ….
พิษณุโลกเป็นเมืองสำคัญในแผนงานแพร่ธรรมภาคเหนือ เพราะเป็นจุดพักและทางผ่านก่อนมุ่งหน้าไปเชียงใหม่ ตั้งแต่สมัยพระสังฆราชหลุยส์ เวย์ มีความคิดจะตั้งกลุ่มคริสตชนเป็นระยะ ๆ ตามลำน้ำเจ้าพระยา เพื่อค่อย ๆ ขยายงานขึ้นเหนือ ต่อมาปากน้ำโพและพิษณุโลกจึงกลายเป็นเหมือนฐานพักของบรรดามิชชันนารี ก่อนเดินทางต่อไปยังเชียงใหม่ ปี ค.ศ. 1920 คุณพ่ออังเดร พลอย โรจนเสน ได้รวบรวมคริสตชนและสร้างวัดน้อยหลังแรกที่พิษณุโลก เมื่อคุณพ่อมิราแบลมาถึงเมืองไทย ท่านถูกส่งมาประจำที่พิษณุโลก ซึ่งในเวลานั้นมีคริสตชนจีนอยู่มาก พระสังฆราชแปร์รอสจึงส่งคุณพ่อนิโกลาส บุญเกิด กฤษบำรุง มาช่วยงาน เพราะท่านมีความร้อนรนและมีความสามารถด้านภาษา คุณพ่อนิโกลาสช่วยสอนภาษาไทยและภาษาจีนแก่คุณพ่อมิราแบล พร้อมทั้งสอนคำสอน เยี่ยมสัตบุรุษ และรวบรวมคริสตชน ทั้งสององค์ช่วยกันสร้างวัดไม้หลังใหม่และบ้านพักพระสงฆ์ ดังนั้น ก่อนจะขึ้นไปบุกเบิกงานแพร่ธรรมที่เชียงใหม่ คุณพ่อนิโกลาสได้วางรากฐานสำคัญไว้ที่พิษณุโลกก่อน พิษณุโลกจึงไม่ใช่เพียงทางผ่าน แต่เป็น “จุดพัก จุดเตรียม และจุดเริ่ม” ของงานแพร่ธรรมสู่ภาคเหนือ

✨4
วัดนักบุญฟรังซิสเซเวียร์ ตาก และโรงเรียนเซนต์ฟรังซีสเซเวียร์ มัธโนทัย
โรงเรียนมัธโนทัย จังหวัดตาก เกิดขึ้นจากช่วงเวลาสำคัญในชีวิตธรรมทูตของคุณพ่อเอเทียน กรางซ์ หลังจากท่านได้บุกเบิกและวางรากฐานโรงเรียนอรุโณทัย ลำปาง จนมั่นคงแล้ว งานของท่านก็เหมือนเดินจาก “อรุณรุ่ง” ไปสู่ “เที่ยงวัน” ของชีวิตแพร่ธรรม ถ้า “อรุโณทัย” หมายถึงแสงแรกของวัน เป็นจุดเริ่มต้น เป็นรุ่งอรุณของงานการศึกษาและการแพร่ธรรมที่ลำปาง ท่านได้สร้างโรงเรียนอรุโณทัย ลำปาง ค.ศ.1951
“มัธโนทัย” ก็ให้ความหมายเหมือนแสงสว่างในยามเที่ยง เป็นเวลาที่แสงแรงขึ้น ชัดขึ้น และงานของคุณพ่อก็เข้มข้นขึ้นที่จังหวัดตาก ในปี ค.ศ. 1962 คุณพ่อกรางซ์ได้ก่อตั้งโรงเรียนมัธโนทัย พร้อมกับบุกเบิกงานแพร่ธรรมในเมืองตาก ท่านสร้างห้องสำหรับสวดภาวนา ซึ่งใช้เป็นวัดในชื่อ “วัดพระตรีเอกภาพ” สมาชิกของวัดในระยะแรกมีเพียงไม่กี่ครอบครัว ส่วนใหญ่เป็นคริสตชนที่ค้าขายในตลาด ข้าราชการในเมือง และบรรดาคุณครูคาทอลิกในโรงเรียน
โรงเรียนมัธโนทัยจึงไม่ใช่เพียงโรงเรียน แต่เป็นทั้งบ้าน เป็นวัด เป็นสนามฝึกชีวิต และเป็นศูนย์กลางเล็ก ๆ ของความเชื่อในเมืองตาก คุณพ่อกรางซ์ไม่ได้สร้างโรงเรียนด้วยคำสั่งอย่างเดียว แต่สร้างด้วยมือ ด้วยแรง ด้วยเหงื่อ และด้วยหัวใจ นักเรียนหอพักหลายคนยังจดจำได้ว่า พวกเขามีส่วนร่วมสร้างโรงเรียน สร้างรั้ว และทำงานต่าง ๆ เคียงข้างคุณพ่อ
คำขวัญ “จะทำสิ่งใด จงทำให้ดี”(age quod agis) จึงไม่ใช่เพียงอักษรตัวใหญ่ที่ติดไว้ในโรงเรียน แต่เป็นชีวิตของคุณพ่อกรางซ์เอง ท่านทำให้เห็นว่า การศึกษาไม่ใช่แค่การเรียนหนังสือ แต่คือการฝึกคนให้รับผิดชอบ สู้งาน มีวินัย และรักในสิ่งที่ตนทำ มัธโนทัยจึงเป็นเหมือน “แสงเที่ยงวัน” ของงานธรรมทูตของคุณพ่อกรางซ์ ต่อจากอรุโณทัยที่เป็นแสงแรกในลำปาง มัธโนทัยคือแสงที่สว่างขึ้นในเมืองตาก เป็นแสงของโรงเรียน วัด ชุมชน และความเชื่อที่ค่อย ๆ เติบโตด้วยความพยายามของมิชชันนารีผู้ไม่ยอมถอย

✒️ปล.
⛪วัดดั่งเดิมในสังฆมณฑลนครสวรรค์ โดยเฉพาะวัดที่ตั้งริมน้ำ ริมทางรถไฟ ริมถนนสายหลัก ส่วนใหญ่จะเชื่อมโยงกับสังฆมณฑลเชียงใหม่ เพราะเป็นสเตชั่น หยุดพัก เติมพลังของมิชชันนารี … สังฆมณฑลนครสวรรค์จะเรียกว่าทางผ่านก็ไม่แปลกเท่าไร แต่ก็เป็นทางผ่านที่สำคัญเพื่อให้เกิดสิ่งดีงดงามในภายหลัง✝️